شناسنامهٔ غذا
اسپرسو
نام‌های دیگر: شات اسپرسو، قهوهٔ اسپرسو Espresso, restaurant-prepared · Coffea arabica L. / Coffea canephora Pierre ex A. Froehner
قهوهٔ غلیظی که با عبور آب داغ تحت فشار از پودر قهوه درست می‌شود و فیلتر کاغذی ندارد. هر ۱۰۰ گرم اسپرسوی کافه حدود ۹ کیلوکالری و ۲۱۲ میلیگرم کافئین دارد؛ یعنی یک شات ۳۰ میلیلیتری حدود ۶۴ میلیگرم. اما در بررسی ۲۰ اسپرسوی تجاری، کافئین تا ۶ برابر فرق داشت.[۱][۶]
- ۲۱۲میلی‌گرمکافئین
- ۹کیلوکالریانرژی
- ۸۰میلی‌گرممنیزیم
- ۱۱۵میلی‌گرمپتاسیم
در ۱۰۰ گرم اسپرسوی آماده‌شده در کافه، بدون شیر و شکر[۱]
ماشین‌حساب ارزش غذایی
ارزش غذایی اسپرسو در ۱ شات (۳۰ میلی‌لیتر)
برای نوشیدنی، هر میلی‌لیتر را حدود ۱ گرم حساب کرده‌ایم؛ در دادهٔ USDA هر اونس مایع اسپرسو (حدود ۳۰ میلی‌لیتر) حدود ۶۴ میلیگرم کافئین دارد. لاته و کاپوچینو هم با یک یا دو شات درست می‌شوند و کافئینشان از همان شات‌ها می‌آید. کافئین شات‌های کافی‌شاپ خیلی فرق می‌کند و این عدد میانگین است.[۱]
نوار رنگی درصد ارزش روزانه است، بر پایهٔ مقادیر مرجع FDA برای بزرگسالان؛ انرژی و کافئین ارزش روزانه ندارند. عددها برای اسپرسوی ساده است، بدون شیر، شکر یا سیروپ.[۴][۱]
مقایسه
اسپرسو در کنار قهوهٔ دمکرده و قهوه فوری
| در ۱۰۰ گرم | اسپرسو[۱] | قهوهٔ دمکرده[۲] | قهوه فوری[۳] |
|---|---|---|---|
| انرژی (کیلوکالری) | ۹ | ۱ | ۲ |
| کافئین (میلیگرم) | ۲۱۲ | ۴۰ | ۲۶ |
| پتاسیم (میلیگرم) | ۱۱۵ | ۴۹ | ۳۰ |
| منیزیم (میلیگرم) | ۸۰ | ۳ | ۴ |
| نیاسین (میلیگرم) | ۵٫۲ | ۰٫۲ | ۰٫۲ |
| سدیم (میلیگرم) | ۱۴ | ۲ | ۴ |
همهٔ عددها برای ۱۰۰ گرم نوشیدنی آماده است. اسپرسو میلی‌لیتر به میلی‌لیتر غلیظ‌تر است، اما چون حجم یک شات کم است، کافئین کل یک شات (حدود ۶۴ میلیگرم) معمولاً از یک فنجان ۱۵۰ میلیلیتری قهوهٔ دمکرده (حدود ۸۵ میلیگرم) کمتر است.[۱][۵]
احتیاط
چه کسانی در مصرف اسپرسو احتیاط کنند؟
بارداری و شیردهی
EFSA سقف کافئین را در بارداری و شیردهی ۲۰۰ میلیگرم در روز گذاشته است و مروری بر ۴۸ مطالعه کنار گذاشتن کافئین را در بارداری توصیه کرده. قویترین شات کافی‌شاپی اندازه‌گیری‌شده ۳۲۲ میلیگرم کافئین داشت؛ هرچه کمتر، بهتر.[۱۰][۱۸][۶]
مصرف لووتیروکسین
در بیماران کم‌کاری تیروئید، اسپرسوی هم‌زمان با قرص جذب دارو را حدود ۲۵ تا ۵۷ درصد کم کرد، اما اسپرسوی ۶۰ دقیقه بعد اثری نداشت.[۱۳]
کلسترول یا LDL بالا
اسپرسو فیلتر کاغذی ندارد و هر فنجان کوچک حدود ۱٫۲ تا ۱٫۵ میلیگرم کافستول داشت. در مطالعهٔ ترومسو، ۳ تا ۵ فنجان اسپرسو در روز با کلسترول تام بالاتر همراه بود (مردان ۰٫۱۶ و زنان ۰٫۰۹ میلی‌مول در لیتر)؛ ارتباط، نه علت.[۷][۹]
فشار خون بالا
در افراد مبتلا به فشار خون، ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیگرم کافئین فشار سیستولیک را حدود ۸ و دیاستولیک را حدود ۶ میلی‌متر جیوه بالا برد؛ از ساعت اول تا دستکم ۳ ساعت.[۱۵]
بیماری قلبی و آریتمی
در کارآزمایی ۱۰۰ نفره، ضربان زودرس بطنی در روزهای قهوه ۱۵۴ و در روزهای بدون کافئین ۱۰۲ در روز بود. در متابولیزه‌کننده‌های کند کافئین، ۴ فنجان یا بیشتر با ۶۴ درصد شانس بیشتر سکتهٔ قلبی همراه بود؛ مقدار را با پزشک تنظیم کن.[۱۴][۱۷]
کم‌خونی فقر آهن و گیاهخواران
قهوهٔ همراه وعده جذب آهن غیرهِم را از ۵٫۸۸ به ۱٫۶۴ درصد رساند و قهوهٔ یک ساعت بعد از غذا هم همین اثر را داشت؛ قهوهٔ یک ساعت پیش از غذا اثری نداشت.[۱۲]
خرید، مصرف و نگهداری
نکته‌های خرید و مصرف اسپرسو
شات‌ها را بشمار
سقف کافئین بزرگسال سالم ۴۰۰ میلیگرم در روز و دوز تکی ۲۰۰ میلیگرم است. با میانگین ۶۴ میلیگرم یعنی حدود ۶ شات، اما چون شات‌ها تا ۶ برابر فرق دارند، ۳ تا ۴ شات حاشیهٔ امن‌تری است.[۱۰][۱][۶]
لاته و کاپوچینو را هم حساب کن
این نوشیدنی‌ها با یک یا دو شات اسپرسو درست می‌شوند و کافئینشان از همان شات‌هاست؛ «دوبل» یعنی دو شات.[۶]
فنجان‌های اضافه با فیلتر کاغذی
در فراتحلیل ۱۴ کارآزمایی، قهوهٔ فیلترنشده کلسترول کل و LDL را بالا برد و قهوهٔ فیلتری تقریباً اثری نداشت؛ قهوهٔ فیلتر کاغذی حدود ۰٫۱ میلیگرم کافستول در فنجان داشت.[۸][۷]
ساعت آخرین شات
فنجانی با حدود ۱۰۷ میلیگرم کافئین باید دستکم ۸٫۸ ساعت پیش از خواب نوشیده شود؛ اگر ساعت ۱۱ شب می‌خوابی، آخرین شات تا حدود ۲ بعدازظهر.[۱۱]
پیش از وعده، نه همراهش
اسپرسو را یک ساعت پیش از غذا بنوش، نه همراه یا بلافاصله بعد از آن؛ قرص تیروئید را هم با آب بخور و برای قهوه یک ساعت صبر کن.[۱۲][۱۳]
پرسش‌های رایج
پرسش‌های رایج دربارهٔ اسپرسو
یک شات اسپرسو چقدر کافئین دارد؟
با عدد USDA، یک شات ۳۰ میلیلیتری حدود ۶۴ میلیگرم کافئین دارد. در بررسی ۲۰ اسپرسوی تجاری، قویترین شات ۳۲۲ میلیگرم داشت و پژوهشگران مهمترین دلیل را مقدار پودر هر شات دانستند.[۱][۶]
اسپرسو کافئین بیشتری دارد یا قهوهٔ دمکرده؟
در ۱۰۰ گرم اسپرسو ۲۱۲ و دمکرده ۴۰ میلیگرم کافئین دارد، اما در هر وعده معمولاً برعکس است: یک شات حدود ۶۴ و یک فنجان ۱۵۰ میلیلیتری دمکرده حدود ۸۵ میلیگرم.[۱][۲][۵]
اسپرسو کلسترول را بالا میبرد؟
اسپرسو فیلتر نمیشود و کافستول دارد؛ ترکیبی که کلسترول را بالا میبرد. در مطالعهٔ ترومسو روی ۲۱٬۰۸۳ بزرگسال، ۳ تا ۵ فنجان اسپرسو در روز با کلسترول تام بالاتر همراه بود؛ ارتباط، نه علت.[۷][۸][۹]
منابع (۱۸)
- USDA FoodData Central, SR Legacy. Beverages, coffee, brewed, espresso, restaurant-prepared. FDC ID 171891. fdc.nal.usda.gov/food-details/171891/nutrients
- USDA FoodData Central, SR Legacy. Beverages, coffee, brewed, prepared with tap water. FDC ID 171890. fdc.nal.usda.gov/food-details/171890/nutrients
- USDA FoodData Central, SR Legacy. Beverages, coffee, instant, regular, prepared with water. FDC ID 174130. fdc.nal.usda.gov/food-details/174130/nutrients
- U.S. Food and Drug Administration. Daily Value on the Nutrition and Supplement Facts Labels. fda.gov/food/nutrition-facts-label/daily-value-nutrition-and-supplement-facts-labels
- Barone JJ, Roberts HR. Caffeine consumption. Food and Chemical Toxicology. 1996;34(1):119–129. doi.org/10.1016/0278-6915(95)00093-3
- Crozier TWM, Stalmach A, Lean MEJ, Crozier A. Espresso coffees, caffeine and chlorogenic acid intake: potential health implications. Food & Function. 2012;3(1):30–33. doi.org/10.1039/c1fo10240k
- Urgert R, van der Weg G, Kosmeijer-Schuil TG, van de Bovenkamp P, Hovenier R, Katan MB. Levels of the cholesterol-elevating diterpenes cafestol and kahweol in various coffee brews. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 1995;43(8):2167–2172. doi.org/10.1021/jf00056a039
- Jee SH, He J, Appel LJ, Whelton PK, Suh I, Klag MJ. Coffee consumption and serum lipids: a meta-analysis of randomized controlled clinical trials. American Journal of Epidemiology. 2001;153(4):353–362. doi.org/10.1093/aje/153.4.353
- Svatun ÅL, Løchen ML, Thelle DS, Wilsgaard T. Association between espresso coffee and serum total cholesterol: the Tromsø Study 2015–2016. Open Heart. 2022;9(1):e001946. doi.org/10.1136/openhrt-2021-001946
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA). Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal. 2015;13(5):4102. doi.org/10.2903/j.efsa.2015.4102
- Gardiner C, Weakley J, Burke LM, et al. The effect of caffeine on subsequent sleep: a systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine Reviews. 2023;69:101764. doi.org/10.1016/j.smrv.2023.101764
- Morck TA, Lynch SR, Cook JD. Inhibition of food iron absorption by coffee. American Journal of Clinical Nutrition. 1983;37(3):416–420. doi.org/10.1093/ajcn/37.3.416
- Benvenga S, Bartolone L, Pappalardo MA, et al. Altered intestinal absorption of L-thyroxine caused by coffee. Thyroid. 2008;18(3):293–301. doi.org/10.1089/thy.2007.0222
- Marcus GM, Rosenthal DG, Nah G, et al. Acute effects of coffee consumption on health among ambulatory adults. New England Journal of Medicine. 2023;388(12):1092–1100. doi.org/10.1056/NEJMoa2204737
- Mesas AE, Leon-Muñoz LM, Rodriguez-Artalejo F, Lopez-Garcia E. The effect of coffee on blood pressure and cardiovascular disease in hypertensive individuals: a systematic review and meta-analysis. American Journal of Clinical Nutrition. 2011;94(4):1113–1126. doi.org/10.3945/ajcn.111.016667
- Zhou A, Hyppönen E. Long-term coffee consumption, caffeine metabolism genetics, and risk of cardiovascular disease: a prospective analysis of up to 347,077 individuals and 8368 cases. American Journal of Clinical Nutrition. 2019;109(3):509–516. doi.org/10.1093/ajcn/nqy297
- Cornelis MC, El-Sohemy A, Kabagambe EK, Campos H. Coffee, CYP1A2 genotype, and risk of myocardial infarction. JAMA. 2006;295(10):1135–1141. doi.org/10.1001/jama.295.10.1135
- James JE. Maternal caffeine consumption and pregnancy outcomes: a narrative review with implications for advice to mothers and mothers-to-be. BMJ Evidence-Based Medicine. 2021;26(3):114–115. doi.org/10.1136/bmjebm-2020-111432
به‌روزرسانی: ۱ آبان ۱۴۰۵. این محتوا آموزشی است و جایگزین مشاورهٔ پزشک یا متخصص تغذیه نیست.
