شناسنامهٔ غذا
لیموترش
نام‌های دیگر: لیمو، آبلیمو Lemon · Citrus limon (L.) Osbeck
آبلیموی تازه کم‌کالری و کم‌قند است: هر ۱۰۰ گرم آبلیموی خام حدود ۲۲ کیلوکالری، ۲٫۵ گرم قند و ۳۹ میلیگرم ویتامین C دارد. در اندازهگیری آزمایشگاهی، هر ۳۰ میلیلیتر آبلیموی تازه حدود ۱٫۴ گرم اسید سیتریک داشت.[۱][۵]
- ۲۲کیلوکالریانرژی
- ۳۸٫۷میلی‌گرمویتامین C
- ۲٫۵گرمقند کل
- ۱۰۳میلی‌گرمپتاسیم
در ۱۰۰ گرم آبلیموی تازهٔ خام[۱]
ماشین‌حساب ارزش غذایی
ارزش غذایی لیموترش در ۱ قاشق غذاخوری آبلیمو
طبق USDA، آب یک لیمو حدود ۴۸ گرم و هر اونس مایع (حدود ۳۰ میلیلیتر) آبلیمو ۳۰٫۵ گرم است؛ قاشق غذاخوری را نصف اونس، حدود ۱۵ گرم، گرفتیم. برای آبلیمو ۱ میلیلیتر را تقریباً ۱ گرم حساب کن.[۱]
نوار رنگی درصد ارزش روزانه است، بر پایهٔ مقادیر مرجع FDA برای بزرگسالان. اسید سیتریک در جدول USDA نیست؛ در اندازهگیری آزمایشگاهی، هر اونس (حدود ۳۰ میلیلیتر) آبلیموی تازه ۱٫۴۴ گرم و آبلیموی کنسانتره ۱٫۱۰ گرم اسید سیتریک داشت.[۴][۵]
مقایسه
آبلیمو در کنار لیموی کامل و آب لایم
| در ۱۰۰ گرم | آبلیموی تازه[۱] | لیموی بدون پوست[۲] | آب لایم تازه[۳] |
|---|---|---|---|
| انرژی (کیلوکالری) | ۲۲ | ۲۹ | ۲۵ |
| کربوهیدرات (گرم) | ۶٫۹ | ۹٫۳ | ۸٫۴ |
| قند کل (گرم) | ۲٫۵ | ۲٫۵ | ۱٫۷ |
| فیبر (گرم) | ۰٫۳ | ۲٫۸ | ۰٫۴ |
| پتاسیم (میلیگرم) | ۱۰۳ | ۱۳۸ | ۱۱۷ |
| کلسیم (میلیگرم) | ۶ | ۲۶ | ۱۴ |
| ویتامین C (میلیگرم) | ۳۸٫۷ | ۵۳ | ۳۰ |
| فولات (میکروگرم) | ۲۰ | ۱۱ | ۱۰ |
همه در ۱۰۰ گرم. گوشت لیمو با پره‌هایش فیبر و ویتامین C بیشتری از آبش دارد. آب لایم تازه هم اسید سیتریکی نزدیک به آبلیمو داشت: ۱٫۳۸ در برابر ۱٫۴۴ گرم در هر اونس.[۱][۲][۳][۵]
احتیاط
چه کسانی در مصرف لیموترش احتیاط کنند؟
آنتی‌اسیدهای آلومینیوم‌دار
در ۱۰ مرد سالم، مصرف هم‌زمان آبلیمو و هیدروکسید آلومینیوم، آلومینیوم خون را از ۵ به ۲۳ میکروگرم در لیتر رساند؛ بسیار بیشتر از هرکدام به‌تنهایی. هم‌زمان نخور و فاصله را با پزشک تنظیم کن؛ برای بیماران کلیوی مهم‌تر است.[۱۴]
سنگ کلیه تحت درمان
لیموناد بدون قند سیترات ادرار را بالا برد، اما سیترات پتاسیم دارویی اثر قوی‌تری داشت (افزایش ۴۸۲ در برابر ۳۸۳ میلیگرم در روز). لیمو را جایگزین داروی تجویزشده نکن.[۸][۹]
زخم معده، ریفلاکس و معدهٔ حساس
آبلیمو اسیدی است. در کارآزمایی لیموناد، ۲ نفر از ۱۲ نفر سوءهاضمهٔ خفیف داشتند. اگر زخم معده یا ریفلاکس داری، مصرف منظم را با پزشک هماهنگ کن.[۷]
دندان حساس یا ساییدگی مینا
نوشیدنی‌های اسیدی بین وعده‌ها، مثلاً دو بار در روز، با بیش از ۱۱ برابر خطر ساییدگی متوسط تا شدید دندان همراه بودند و مصرف همراه غذا این خطر را حدود نصف کرد.[۱۱]
خرید، مصرف و نگهداری
نکته‌های خرید و مصرف لیموترش
تازه بگیر
آبلیموی تازه در هر اونس ۱٫۴۴ گرم اسید سیتریک داشت، کنسانتره ۱٫۱۰ گرم و لیمونادهای آماده فقط ۰٫۰۳ تا ۰٫۲۲ گرم. لیمونادهای آماده معمولاً قند هم دارند؛ برچسب را بخوان.[۵]
همراه غذا
در یک کارآزمایی متقاطع روی داوطلبان سالم، نوشیدن آبلیمو همراه ۱۰۰ گرم نان، اوج قند خون را حدود ۳۰ درصد پایین‌تر آورد و آن را از دقیقهٔ ۴۱ به ۷۸ عقب انداخت؛ چای چنین اثری نداشت.[۶]
با نی بنوش
در ۱۴ نفر از ۲۰ بیمار با ساییدگی مینا، نوشیدن با نی تماس نوشیدنی با دندان‌های جلو و عقب را به‌کلی حذف کرد؛ بهترین حالت نیِ رو به عقب دهان بود.[۱۲]
آب سرد یا ولرم، نه جوش
در آزمایش حرارت‌دادن آب مرکبات، ویتامین C با گرما تجزیه شد و با بالا رفتن دما سریعتر. آبلیمو را آخر کار به آب سرد یا ولرم اضافه کن.[۱۳]
روی غذای گیاهی
۳۰ میلیگرم ویتامین C در وعده اثر مهاری فیتات بر جذب آهن گیاهی را خنثی کرد. برای رسیدن به این مقدار حدود ۵ قاشق غذاخوری آبلیمو لازم است؛ آن را روی عدسی، اسفناج یا سالاد حبوبات بریز.[۱۰][۱]
پرسش‌های رایج
پرسش‌های رایج دربارهٔ لیموترش
یک قاشق آبلیمو چقدر ویتامین C دارد؟
یک قاشق غذاخوری آبلیموی تازه (حدود ۱۵ گرم) حدود ۵٫۸ میلیگرم ویتامین C دارد، یعنی حدود ۶ درصد ارزش روزانه.[۱][۴]
آبلیموی بطری با آبلیموی تازه فرق دارد؟
در اندازهگیری آزمایشگاهی، آبلیموی کنسانتره ۱٫۱۰ و آبلیموی تازه ۱٫۴۴ گرم اسید سیتریک در هر اونس داشت؛ لیمونادهای آماده خیلی کمتر، ۰٫۰۳ تا ۰٫۲۲ گرم.[۵]
آبلیمو قند خون را بالا می‌برد؟
هر ۱۰۰ گرم آبلیمو حدود ۲٫۵ گرم قند دارد؛ یک قاشق غذاخوری حدود ۰٫۴ گرم. در کارآزمایی روی افراد سالم، آبلیمو همراه نان اوج قند را پایین‌تر آورد؛ دادهٔ مستقیم در افراد دیابتی نیست.[۱][۶]
لیموناد برای سنگ کلیه چه اثری داشته؟
در ۱۲ بیمار سنگ کلسیمی، روزانه حدود ۱۲۰ میلیلیتر آبلیمو در ۲ لیتر آب، سیترات ادرار را از ۱۴۲ به ۳۴۶ میلیگرم در روز رساند. جای سیترات پتاسیم تجویزی را نمیگیرد.[۷][۸]
آبلیمو را در آب جوش بریزم؟
بهتر است نه. ویتامین C با گرما تجزیه میشود و با بالا رفتن دما سریعتر؛ آب سرد یا ولرم بهتر است.[۱۳]
منابع (۱۴)
- USDA FoodData Central, SR Legacy. Lemon juice, raw. FDC ID 167747. fdc.nal.usda.gov/food-details/167747/nutrients
- USDA FoodData Central, SR Legacy. Lemons, raw, without peel. FDC ID 167746. fdc.nal.usda.gov/food-details/167746/nutrients
- USDA FoodData Central, SR Legacy. Lime juice, raw. FDC ID 168156. fdc.nal.usda.gov/food-details/168156/nutrients
- U.S. Food and Drug Administration. Daily Value on the Nutrition and Supplement Facts Labels. fda.gov/food/nutrition-facts-label/daily-value-nutrition-and-supplement-facts-labels
- Penniston KL, Nakada SY, Holmes RP, Assimos DG. Quantitative assessment of citric acid in lemon juice, lime juice, and commercially-available fruit juice products. Journal of Endourology. 2008;22(3):567–570. doi.org/10.1089/end.2007.0304
- Freitas D, Boué F, Benallaoua M, Airinei G, Benamouzig R, Le Feunteun S. Lemon juice, but not tea, reduces the glycemic response to bread in healthy volunteers: a randomized crossover trial. European Journal of Nutrition. 2021;60(1):113–122. doi.org/10.1007/s00394-020-02228-x
- Seltzer MA, Low RK, McDonald M, Shami GS, Stoller ML. Dietary manipulation with lemonade to treat hypocitraturic calcium nephrolithiasis. Journal of Urology. 1996;156(3):907–909. doi.org/10.1097/00005392-199609000-00018
- Kang DE, Sur RL, Haleblian GE, Fitzsimons NJ, Borawski KM, Preminger GM. Long-term lemonade based dietary manipulation in patients with hypocitraturic nephrolithiasis. Journal of Urology. 2007;177(4):1358–1362. doi.org/10.1016/j.juro.2006.11.058
- Rahman F, Birowo P, Widyahening IS, Rasyid N. Effect of citrus-based products on urine profile: a systematic review and meta-analysis. F1000Research. 2017;6:220. doi.org/10.12688/f1000research.10976.1
- Siegenberg D, Baynes RD, Bothwell TH, et al. Ascorbic acid prevents the dose-dependent inhibitory effects of polyphenols and phytates on nonheme-iron absorption. American Journal of Clinical Nutrition. 1991;53(2):537–546. doi.org/10.1093/ajcn/53.2.537
- O'Toole S, Mullan F. The role of the diet in tooth wear. British Dental Journal. 2018;224(5):379–383. doi.org/10.1038/sj.bdj.2018.127
- Edwards M, Ashwood R, Littlewood S, et al. A videofluoroscopic comparison of straw and cup drinking: the potential influence on dental erosion. British Dental Journal. 1998;185(5):244–249. doi.org/10.1038/sj.bdj.4809782
- Dhuique-Mayer C, Tbatou M, Carail M, Caris-Veyrat C, Dornier M, Amiot MJ. Thermal degradation of antioxidant micronutrients in citrus juice: kinetics and newly formed compounds. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 2007;55(10):4209–4216. doi.org/10.1021/jf0700529
- Slanina P, Frech W, Ekström LG, Lööf L, Slorach S, Cedergren A. Dietary citric acid enhances absorption of aluminum in antacids. Clinical Chemistry. 1986;32(3):539–541. doi.org/10.1093/clinchem/32.3.539
به‌روزرسانی: ۱ آبان ۱۴۰۵. این محتوا آموزشی است و جایگزین مشاورهٔ پزشک یا متخصص تغذیه نیست.
