شناسنامهٔ غذا
سوسیس
نام‌های دیگر: سوسیس فرانکفورتر، هاتداگ، سوسیس مرغ Frankfurter (sausage)
گوشت فرآوری‌شده‌ای با نمک و چربی بالا. هر ۱۰۰ گرم سوسیس فرانکفورتر گوشت گاو ۳۱۵ کیلوکالری، ۱۱٫۵ گرم چربی اشباع و ۸۶۵ میلیگرم سدیم دارد و IARC گوشت فرآوریشده را در گروه ۱ سرطان‌زا گذاشته است.[۱][۵]
- ۸۶۵میلی‌گرمسدیم
- ۱۱٫۵گرمچربی اشباع
- ۳۱۵کیلوکالریانرژی
- ۱۱٫۷گرمپروتئین
در ۱۰۰ گرم سوسیس فرانکفورتر گوشت گاو (گرم‌نشده)[۱]
ماشین‌حساب ارزش غذایی
ارزش غذایی سوسیس در ۱ سوسیس فرانکفورتر
در دادهٔ USDA یک سوسیس فرانکفورتر گوشت گاو ۴۹ گرم و سوسیس مرغ یا بوقلمون ۴۵ گرم است. وزن سوسیس‌های بازار ایران با برند و نوع فرق می‌کند؛ اگر عدد دقیق می‌خواهی، وزن کن و در «وزن دلخواه» بنویس.[۱]
نوار رنگی درصد ارزش روزانه است، بر پایهٔ مقادیر مرجع FDA برای بزرگسالان. عددها برای فرانکفورتر گوشت گاو آمریکایی است؛ نمک و چربی سوسیس‌های ایرانی با برند فرق می‌کند، پس برچسب بسته را هم ببین.[۴]
مقایسه
سوسیس گوشت گاو در کنار سوسیس مرغ و بوقلمون
| در ۱۰۰ گرم | فرانکفورتر گوشت گاو[۱] | فرانکفورتر بوقلمون[۲] | فرانکفورتر مرغ[۳] |
|---|---|---|---|
| انرژی (کیلوکالری) | ۳۱۵ | ۲۲۳ | ۲۲۳ |
| پروتئین (گرم) | ۱۱٫۷ | ۱۲٫۲ | ۱۵٫۵ |
| چربی (گرم) | ۲۸٫۱ | ۱۷٫۳ | ۱۶٫۲ |
| چربی اشباع (گرم) | ۱۱٫۵ | ۴ | ۳٫۹ |
| کلسترول (میلیگرم) | ۵۸ | ۷۷ | ۹۶ |
| سدیم (میلیگرم) | ۸۶۵ | ۹۱۱ | ۱۰۲۷ |
| وزن یک عدد (گرم) | ۴۹ | ۴۵ | ۴۵ |
اعداد در ۱۰۰ گرم است، جز ردیف آخر. سوسیس مرغ و بوقلمون چربی اشباع کمتری دارند، اما سدیمشان کمتر نیست و هنوز گوشت فرآوری‌شده‌اند.
احتیاط
چه کسانی در مصرف سوسیس احتیاط کنند؟
بارداری
زنان باردار مبتلا به لیستریوز بیشتر فرآوردههای گوشتی پرخطر خورده بودند. EFSA هم افزایش موارد در زنان ۲۵ تا ۴۴ ساله را احتمالاً به بارداری مربوط دانست. سوسیس سرد نخور؛ فقط داغِ داغ.[۱۱][۱۲]
فشار خون بالا و نارسایی قلبی
هر سوسیس ۴۹ گرمی حدود ۴۲۴ میلیگرم سدیم دارد و در کارآزمایی‌ها کم کردن نمک فشار خون را پایین آورد. مصرف را با پزشک هماهنگ کن.[۱][۹]
بیماری کلیه و دیالیز
در یک کارآزمایی روی بیماران دیالیزی، آموزش پرهیز از غذاهای دارای افزودنی فسفات فسفر خون را بیشتر از گروه کنترل پایین آورد. در فهرست ترکیبات دنبال کلمهٔ «فسفات» باش.[۱۳]
کودکان
طبق ارزیابی EFSA، فقط کودکانی که این غذاها را زیاد می‌خورند کمی از حد مجاز دریافت نیتریت از افزودنی‌ها بالاتر رفتند. سوسیس لقمهٔ هرروزهٔ مدرسه نباشد.[۱۰]
سالمندان و ایمنی ضعیف
EFSA افزایش موارد لیستریوز را در افراد بالای ۷۵ سال گزارش کرده است؛ قاعدهٔ «داغِ داغ» برای این گروه هم مهم است.[۱۲]
خرید، مصرف و نگهداری
نکته‌های خرید و مصرف سوسیس
کم و نه هر روز
خطر با مقدار مصرف بالا می‌رود و داده‌ها برای تعیین «مقدار امن» کافی نبوده است. سوسیس را غذای گاه‌به‌گاه بدان.[۶][۱۵]
برچسب را بخوان
بین برندها، نوع کم‌نمک‌تر را بردار. «مرغ» یا «بوقلمون» روی بسته به معنای نمک کمتر نیست؛ در دادهٔ USDA سدیمشان حتی بیشتر بود.[۱][۲][۳]
نسوزان
پخت در دمای بالا مثل کباب کردن و سرخ کردن، ترکیبات سرطان‌زای PAH و HCA بیشتری می‌سازد. آب‌پز یا با حرارت ملایم آماده کن و نگذار سطحش سیاه شود.[۶]
داغِ داغ، نه ولرم
در یک آزمایش میکروب‌شناسی، گرم کردن فرانکفورتر در مایکروویو با توان بالا تعداد لیستریا را به‌شدت کم کرد. تا بخار کردن داغ کن.[۱۴]
بستهٔ باز را زود تمام کن
طبق مدل‌سازی EFSA حدود یک‌سوم موارد لیستریوز به رشد باکتری در نگهداری خانگی برمی‌گردد. بستهٔ بازشده را دربسته در یخچال بگذار و ظرف چند روز مصرف کن.[۱۲]
پرسش‌های رایج
پرسش‌های رایج دربارهٔ سوسیس
یک سوسیس چقدر سدیم و چربی اشباع دارد؟
یک فرانکفورتر گوشت گاو ۴۹ گرمی حدود ۴۲۴ میلیگرم سدیم (حدود ۱۸ درصد ارزش روزانه) و ۵٫۶ گرم چربی اشباع (حدود ۲۸ درصد ارزش روزانه) دارد.[۱][۴]
روزی یک سوسیس چه اهمیتی دارد؟
هر ۵۰ گرم گوشت فرآوریشده در روز، تقریباً وزن یک فرانکفورتر، با حدود ۱۸ درصد خطر بیشتر سرطان روده بزرگ و ۱۵ درصد خطر بیشتر دیابت نوع ۲ همراه بوده است؛ دربارهٔ دیابت، ارتباط، نه علت.[۱][۶][۷]
سوسیس مرغ سالمتر است؟
تعریف IARC از گوشت فرآوریشده طیور را هم شامل میشود. فرانکفورتر مرغ و بوقلمون چربی اشباع کمتری دارند، اما سدیمشان ۹۱۱ تا ۱۰۲۷ میلیگرم در ۱۰۰ گرم است.[۲][۳][۶]
منابع (۱۶)
- USDA FoodData Central, SR Legacy. Frankfurter, beef, unheated. FDC ID 173862. fdc.nal.usda.gov/food-details/173862/nutrients
- USDA FoodData Central, SR Legacy. Frankfurter, turkey. FDC ID 171625. fdc.nal.usda.gov/food-details/171625/nutrients
- USDA FoodData Central, SR Legacy. Frankfurter, chicken. FDC ID 171624. fdc.nal.usda.gov/food-details/171624/nutrients
- U.S. Food and Drug Administration. Daily Value on the Nutrition and Supplement Facts Labels. fda.gov/food/nutrition-facts-label/daily-value-nutrition-and-supplement-facts-labels
- Bouvard V, Loomis D, Guyton KZ, et al.; IARC Monograph Working Group. Carcinogenicity of consumption of red and processed meat. Lancet Oncology. 2015;16(16):1599–1600. doi.org/10.1016/S1470-2045(15)00444-1
- International Agency for Research on Cancer. IARC Monographs Volume 114: Q&A on the carcinogenicity of the consumption of red meat and processed meat. iarc.who.int/
- Li C, Bishop TRP, Imamura F, et al.; InterConnect consortium. Meat consumption and incident type 2 diabetes: an individual-participant federated meta-analysis of 1·97 million adults with 100 000 incident cases from 31 cohorts in 20 countries. Lancet Diabetes & Endocrinology. 2024;12(9):619–630. doi.org/10.1016/S2213-8587(24)00179-7
- Micha R, Wallace SK, Mozaffarian D. Red and processed meat consumption and risk of incident coronary heart disease, stroke, and diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis. Circulation. 2010;121(21):2271–2283. doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.109.924977
- He FJ, Li J, MacGregor GA. Effect of longer term modest salt reduction on blood pressure: Cochrane systematic review and meta-analysis of randomised trials. BMJ. 2013;346:f1325. doi.org/10.1136/bmj.f1325
- EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS). Re-evaluation of potassium nitrite (E 249) and sodium nitrite (E 250) as food additives. EFSA Journal. 2017;15(6):4786. doi.org/10.2903/j.efsa.2017.4786
- Moran LJ, Verwiel Y, Bahri Khomami M, Roseboom TJ, Painter RC. Nutrition and listeriosis during pregnancy: a systematic review. Journal of Nutritional Science. 2018;7:e25. doi.org/10.1017/jns.2018.16
- EFSA Panel on Biological Hazards (BIOHAZ). Listeria monocytogenes contamination of ready-to-eat foods and the risk for human health in the EU. EFSA Journal. 2018;16(1):5134. doi.org/10.2903/j.efsa.2018.5134
- Sullivan C, Sayre SS, Leon JB, et al. Effect of food additives on hyperphosphatemia among patients with end-stage renal disease: a randomized controlled trial. JAMA. 2009;301(6):629–635. doi.org/10.1001/jama.2009.96
- Rodríguez-Marval M, Geornaras I, Kendall PA, Scanga JA, Belk KE, Sofos JN. Microwave oven heating for inactivation of Listeria monocytogenes on frankfurters before consumption. Journal of Food Science. 2009. doi.org/10.1111/j.1750-3841.2009.01325.x
- Ren J, Ablimit M, Maimaitiaili T, et al. A comprehensive evaluation of epidemiological evidence on processed meat intake in relation to cancer, cardiovascular, metabolic diseases and all-cause mortality: an umbrella review. Frontiers in Public Health. 2026;14:1763155. doi.org/10.3389/fpubh.2026.1763155
- Monteiro CA, Cannon G, Levy RB, et al. Ultra-processed foods: what they are and how to identify them. Public Health Nutrition. 2019;22(5):936–941. doi.org/10.1017/S1368980018003762
به‌روزرسانی: ۱ آبان ۱۴۰۵. این محتوا آموزشی است و جایگزین مشاورهٔ پزشک یا متخصص تغذیه نیست.
بیشتر دربارهٔ سوسیس
برندهایی که سوسیس یا فرآورده‌اش را عرضه می‌کنند
