جینجرول و شوگاول
زنجبیل چه چیزی دارد و در بدن چه می‌شود
طعم تند زنجبیل از دو گروه ترکیب می‌آید: جینجرول‌ها و شوگاول‌ها. جینجرول‌ها ترکیب‌های اصلی زنجبیل به حساب می‌آیند و شوگاول‌ها هم از گروه‌های مهم ترکیبات آن هستند۲.
این ترکیبات در بدن انسان جذب می‌شوند. در یک مطالعه روی ۲۷ داوطلب سالم، دوزهای ۱۰۰ میلی‌گرم تا ۲ گرم زنجبیل داده شد. شکل آزاد این ترکیبات در خون دیده نشد، اما شکل متصل‌شده‌ی آن‌ها (که کبد می‌سازد) در خون اندازه‌گیری شد. نیمه‌عمر همه‌ی آن‌ها کمتر از ۲ ساعت بود۱. یعنی زنجبیل در بدن نمی‌ماند و زود دفع می‌شود. شاید به همین دلیل است که در بسیاری از کارآزمایی‌ها دوز روزانه در دو یا سه نوبت تقسیم شده است۸،۹.
نکته‌ی مهم دیگر شکل مصرف است. بعضی کارآزمایی‌ها پودر زنجبیل به کار برده‌اند۴،۱۶ و بعضی عصاره‌ی استانداردشده و بسیار غلیظ۳. پس عدد «یک گرم» در پودر و در عصاره یک معنا ندارد.
چند کارآزمایی، چند نفر؟
تعداد شرکت‌کنندگان در فراتحلیل‌های این مقاله.
قوی‌ترین شواهد
تهوع: بارداری، جراحی و شیمی‌درمانی
تهوع بارداری
این قوی‌ترین شواهد زنجبیل است. فراتحلیل ۱۲ کارآزمایی با ۱۲۷۸ زن باردار نشان داد زنجبیل تهوع را به‌طور معنادار بیشتر از دارونما کم می‌کند۵. اثرش بر تعداد دفعات استفراغ معنادار نشد، هرچند روند به سمت بهبود بود۵. در این فراتحلیل، مقدار کمتر از ۱۵۰۰ میلی‌گرم در روز نتیجه‌ی بهتری برای تهوع داشت۵.
فراتحلیل جدیدتری با ۱۳ مطالعه و ۱۱۷۴ شرکت‌کننده هم همین را تأیید کرد: زنجبیل در برابر دارونما علائم کلی و شدت تهوع را بهتر کرد، ولی اثرش بر استفراغ معنادار نبود۶. در مقایسه با ویتامین B6، تفاوت معناداری دیده نشد؛ یعنی زنجبیل دست‌کم هم‌اندازه‌ی آن عمل کرد۶.
تهوع بعد از جراحی
فراتحلیل ۶ کارآزمایی با ۳۶۳ بیمار نشان داد مصرف دست‌کم ۱ گرم زنجبیل پیش از جراحی، تهوع و استفراغ بعد از عمل را کمتر از دارونما می‌کند۷. با این حال، در مرور ۱۰۹ کارآزمایی، از ۱۱ کارآزمایی تهوع جراحی، ۵ مورد نتیجه‌ی معناداری نداشتند۲. پس این کار فقط با هماهنگی پزشک و تیم بیهوشی انجام شود.
تهوع شیمی‌درمانی
در اینجا زنجبیل همیشه در کنار داروهای ضدتهوع بررسی شده است. در کارآزمایی روی ۱۰۰ زن مبتلا به سرطان پستان، افزودن روزانه ۱٫۵ گرم زنجبیل (در ۳ نوبت) به داروهای استاندارد، شیوع تهوع را در ۶ تا ۲۴ ساعت بعد از شیمی‌درمانی کم کرد۸. در کارآزمایی دیگری روی ۳۴ بیمار، ۵۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز کنار داروهای ضدتهوع ایمن بود ولی شدت تهوع را بیشتر کم نکرد۹. در مجموع، ۸ کارآزمایی از ۱۶ کارآزمایی این حوزه نتیجه‌ی مثبت داشتند۲.
قاعدگی و زانو
درد: قاعدگی و آرتروز زانو
درد قاعدگی
در مرور سیستماتیکی که ۷ کارآزمایی را بررسی کرد، زنجبیل در ۴ کارآزمایی که در فراتحلیل آمدند امتیاز درد را به‌طور معنادار پایین آورد۴. نویسندگان نتیجه گرفتند مصرف ۷۵۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌گرم پودر زنجبیل در ۳ تا ۴ روز اول قاعدگی مؤثر است۴. فراتحلیل جدیدتری هم نشان داد زنجبیل در ۵ کارآزمایی شدت درد را بیشتر از دارونما کم کرد و در ۲ کارآزمایی که با مسکن‌های ضدالتهابی (مثل ایبوپروفن یا مفنامیک اسید) مقایسه شد، تفاوت معناداری با آن‌ها نداشت۱۰. اثرش بر مدت درد معنادار نبود۱۰.
آرتروز زانو
در یک کارآزمایی ۶ هفته‌ای، ۲۴۷ بیمار مبتلا به آرتروز زانو عصاره‌ی غلیظ زنجبیل یا دارونما گرفتند. ۶۳ درصد گروه زنجبیل در برابر ۵۰ درصد گروه دارونما کاهش معنادار درد در حالت ایستاده داشتند۳. میانگین کاهش درد در حالت ایستاده هم ۲۴٫۵ میلی‌متر در برابر ۱۶٫۴ میلی‌متر (روی خط‌کش ۱۰۰ میلی‌متری درد) بود۳.
آرتروز زانو: زنجبیل در برابر دارونما
کارآزمایی ۶ هفته‌ای، ۲۴۷ بیمار۳.
پاسخ به درمان (درصد):
کاهش درد در حالت ایستاده (میلی‌متر از ۱۰۰):
فراتحلیل ۵ کارآزمایی با ۵۹۳ بیمار اثر زنجبیل بر درد و ناتوانی آرتروز را «متوسط ولی معنادار» توصیف کرد۱۱. در کارآزمایی دیگری روی سالمندان مبتلا به آرتروز، ۵۰۰ میلی‌گرم زنجبیل در روز به مدت سه ماه، سطح سایتوکاین‌های التهابی خون را پایین آورد۱۲،۲.
متابولیسم و معده
قند، چربی خون، فشار و هضم
قند خون در دیابت نوع ۲
فراتحلیل ۱۰ کارآزمایی با ۴۹۰ شرکت‌کننده نشان داد زنجبیل قند سه‌ماهه (HbA1c) را به‌طور میانگین ۱ واحد درصد پایین آورد۱۳. در مبتلایان به دیابت نوع ۲، قند ناشتا حدود ۲۱ میلی‌گرم در دسی‌لیتر کم شد و حساسیت به انسولین هم بهتر شد۱۳. در فراتحلیل دیگری با ۸ کارآزمایی و ۴۵۴ بیمار که روزانه ۱۶۰۰ تا ۴۰۰۰ میلی‌گرم زنجبیل مصرف کرده بودند، HbA1c به‌طور معنادار بهبود یافت ولی تغییر قند ناشتا معنادار نبود۱۴. یعنی زنجبیل کمک‌کننده است، اما جای داروی دیابت را نمی‌گیرد.
چربی خون و وزن
همان فراتحلیل دیابت بهبود معنادار پروفایل چربی خون را هم گزارش کرد۱۳. در مرور ۱۰۹ کارآزمایی، بهبود کلسترول تام، LDL و تری‌گلیسرید گزارش شد و در یک کارآزمایی روی زنان چاق، اثر کوچکی بر کاهش وزن دیده شد۲.
فشار خون
فراتحلیل ۶ کارآزمایی با ۳۴۵ نفر نشان داد مصرف زنجبیل فشار سیستولیک را حدود ۶٫۴ و فشار دیاستولیک را حدود ۲٫۱ میلی‌متر جیوه پایین می‌آورد۱۵. این کاهش فقط در مطالعاتی معنادار بود که شرکت‌کنندگان ۵۰ سال یا کمتر داشتند، حداکثر ۸ هفته طول کشیدند و دوز روزانه ۳ گرم یا بیشتر بود۱۵.
هضم غذا
در یک کارآزمایی تصادفی دوسوکور روی ۱۱ بیمار مبتلا به سوءهاضمه‌ی عملکردی، ۱٫۲ گرم پودر زنجبیل یک ساعت قبل از غذا، زمان نیمه‌تخلیه‌ی معده را از ۱۶٫۱ دقیقه به ۱۲٫۳ دقیقه رساند۱۶. یعنی غذا سریع‌تر از معده به روده رفت. در این مطالعه‌ی کوچک، علائم گوارشی تفاوت معناداری نکرد۱۶. در مرور ۱۰۹ کارآزمایی هم اثر زنجبیل بر عملکرد گوارشی جزو یافته‌های همسو بود۲.
زمان نیمه‌تخلیه‌ی معده
دقیقه، میانه؛ عدد کمتر یعنی تخلیه‌ی سریع‌تر. ۱٫۲ گرم پودر زنجبیل، ۱۱ بیمار۱۶.
مقدار، نظم، شکل
روش درست مصرف و انتخاب
هدف شما چیست؟
هدف را انتخاب کنید تا مقدار، مدت و نتیجه‌ی همان کارآزمایی‌ها را ببینید. این مقدارها از مطالعات است، نه نسخه‌ی درمان.
- مقدار روزانه
- کمتر از ۱۵۰۰ میلی‌گرم
- مدت
- چند روز تا چند هفته
- نتیجه
- تهوع کمتر از دارونما؛ استفراغ معنادار نشد۵
- شواهد
- فراتحلیل ۱۲ کارآزمایی، ۱۲۷۸ نفر
- زمان‌بندی برای درد قاعدگیدر مطالعات، زنجبیل در ۳ تا ۴ روز اول قاعدگی مصرف شد۴.
قبل از مصرف بخوانید
چه کسانی احتیاط کنند
اگر در یکی از این گروه‌ها هستید، قبل از مصرف منظم یا مقدار درمانی با پزشک مشورت کنید:
- مصرف داروهای رقیق‌کننده‌ی خون (مثل وارفارین)مرور سیستماتیک ۱۰ مطالعه نشان داد از ۸ کارآزمایی، ۴ کارآزمایی کاهش تجمع پلاکت‌ها را با زنجبیل دیدند و ۴ کارآزمایی اثری ندیدند۱۷. بیشتر این کارآزمایی‌ها ۳٫۶ تا ۵ گرم زنجبیل در روز به کار برده بودند۱۷. در یک مطالعه‌ی مشاهده‌ای روی ۱۷۱ بیمار مصرف‌کننده‌ی وارفارین، مصرف زنجبیل با گزارش خونریزی از سوی خود بیماران همراه بود؛ هرچند در یک کارآزمایی، ۳٫۶ گرم زنجبیل اثری بر INR نداشت۱۷. نویسندگان شواهد را «دوپهلو» دانستند۱۷؛ برای همین احتیاط لازم است.
- معده‌ی حساس و سوزش سر دلدر مرور ۱۰۹ کارآزمایی، ۱۷ مطالعه عارضه گزارش کردند که هیچ‌کدام شدید نبود. سوزش سر دل در ۱۶ مطالعه با مقدار ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌گرم در روز گزارش شد؛ نفخ، دل‌درد و اسهال هم دیده شد۲. در کارآزمایی آرتروز، ۵۹ نفر از گروه زنجبیل در برابر ۲۱ نفر از گروه دارونما عارضه‌ی گوارشی (بیشتر خفیف) داشتند۳ و در فراتحلیل آرتروز، احتمال قطع درمان به‌خاطر عارضه در گروه زنجبیل حدود ۲٫۳ برابر بود۱۱.
- بارداریدر فراتحلیل کارآزمایی‌ها، زنجبیل با خطر معنادار سقط، سوزش سر دل یا خواب‌آلودگی همراه نبود، اما کیفیت شواهد پایین بود۵. مقدارهای مطالعه‌شده کمتر از ۱۵۰۰ میلی‌گرم در روز بودند۵. مقدار درمانی یا بیشتر از این را فقط با نظر پزشک مصرف کنید.
- مصرف داروهای فشار خون یا دیابتزنجبیل در فراتحلیل‌ها فشار خون۱۵ و قند خون۱۳ را پایین آورده است. اگر این داروها را مصرف می‌کنید، پیش از مصرف منظم با پزشک هماهنگ کنید.
- بیماران تحت شیمی‌درمانیزنجبیل فقط در کنار داروهای ضدتهوع بررسی شده و نتایج یکدست نبوده است۸،۹. با پزشک معالج هماهنگ کنید.
عارضه‌ها: سوزش سر دل و معده
بیماران با عارضه‌ی گوارشی در کارآزمایی آرتروز (نفر)۳:
اگر فقط یک بخش را می‌خوانید
جمع‌بندی در ۵ خط
- قوی‌ترین شواهد زنجبیل مربوط به کاهش تهوع بارداری است، با مقدار کمتر از ۱۵۰۰ میلی‌گرم در روز۵،۶.
- ۷۵۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌گرم پودر زنجبیل در روزهای اول قاعدگی درد را کم کرده و هم‌اندازه‌ی مسکن‌های رایج عمل کرده است۴،۱۰.
- در آرتروز زانو، اثر زنجبیل بر درد متوسط ولی معنادار است۳،۱۱.
- در دیابت نوع ۲، زنجبیل به بهبود HbA1c و چربی خون کمک کرده است؛ کنار درمان، نه به‌جای آن۱۳،۱۴.
- منظم و به مقدار مشخص مصرف کنید؛ با داروی رقیق‌کننده‌ی خون، فشار یا قند، با پزشک مشورت کنید۱۵،۱۷.
این محتوا آموزشی است و جایگزین مشاوره‌ی پزشک یا متخصص تغذیه نیست.
۸ سؤال از همین مقاله
حالا نوبت شماست
منابع علمی (۱۷)
- Zick SM, Djuric Z, Ruffin MT, et al. Pharmacokinetics of 6-, 8-, 10-gingerols and 6-shogaol and conjugate metabolites in healthy human subjects. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2008. doi:10.1158/1055-9965.EPI-07-2934
- Anh NH, Kim SJ, Long NP, et al. Ginger on human health: a comprehensive systematic review of 109 randomized controlled trials. Nutrients. 2020;12(1):157. doi:10.3390/nu12010157
- Altman RD, Marcussen KC. Effects of a ginger extract on knee pain in patients with osteoarthritis. Arthritis Rheum. 2001;44(11):2531-2538. doi:10.1002/1529-0131(200111)44:11<2531::AID-ART433>3.0.CO;2-J
- Daily JW, Zhang X, Kim DS, Park S. Efficacy of ginger for alleviating the symptoms of primary dysmenorrhea: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Pain Med. 2015;16(12):2243-2255. doi:10.1111/pme.12853
- Viljoen E, Visser J, Koen N, Musekiwa A. A systematic review and meta-analysis of the effect and safety of ginger in the treatment of pregnancy-associated nausea and vomiting. Nutr J. 2014;13:20. doi:10.1186/1475-2891-13-20
- Hu Y, Amoah AN, Zhang H, et al. Effect of ginger in the treatment of nausea and vomiting compared with vitamin B6 and placebo during pregnancy: a meta-analysis. J Matern Fetal Neonatal Med. 2022;35(1):187-196. doi:10.1080/14767058.2020.1712714
- Chaiyakunapruk N, Kitikannakorn N, Nathisuwan S, Leeprakobboon K, Leelasettagool C. The efficacy of ginger for the prevention of postoperative nausea and vomiting: a meta-analysis. Am J Obstet Gynecol. 2006;194:95-99. doi:10.1016/j.ajog.2005.06.046
- Panahi Y, Saadat A, Sahebkar A, et al. Effect of ginger on acute and delayed chemotherapy-induced nausea and vomiting. Integr Cancer Ther. 2012. doi:10.1177/1534735411433201
- Thamlikitkul L, et al. Efficacy of ginger for prophylaxis of chemotherapy-induced nausea and vomiting in breast cancer patients receiving adriamycin–cyclophosphamide regimen: a randomized, double-blind, placebo-controlled, crossover study. Support Care Cancer. 2017. doi:10.1007/s00520-016-3423-8
- Negi R, Sharma SK, Gaur R, Bahadur A, Jelly P. Efficacy of ginger in the treatment of primary dysmenorrhea: a systematic review and meta-analysis. Cureus. 2021;13(3):e13743. doi:10.7759/cureus.13743
- Bartels EM, Folmer VN, Bliddal H, et al. Efficacy and safety of ginger in osteoarthritis patients: a meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Osteoarthritis Cartilage. 2015;23(1):13-21. doi:10.1016/j.joca.2014.09.024
- Mozaffari-Khosravi H, Naderi Z, Dehghan A, et al. Effect of ginger supplementation on proinflammatory cytokines in older patients with osteoarthritis: outcomes of a randomized controlled clinical trial. J Nutr Gerontol Geriatr. 2016. doi:10.1080/21551197.2016.1206762
- Zhu J, Chen H, Song Z, et al. Effects of ginger (Zingiber officinale Roscoe) on type 2 diabetes mellitus and components of the metabolic syndrome: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Evid Based Complement Alternat Med. 2018;2018:5692962. doi:10.1155/2018/5692962
- Huang F, Deng T, Meng L, Ma X. Dietary ginger as a traditional therapy for blood sugar control in patients with type 2 diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2019;98:e15054. doi:10.1097/MD.0000000000015054
- Hasani H, Arab A, Hadi A, et al. Does ginger supplementation lower blood pressure? A systematic review and meta-analysis of clinical trials. Phytother Res. 2019. doi:10.1002/ptr.6362
- Hu ML, Rayner CK, Wu KL, et al. Effect of ginger on gastric motility and symptoms of functional dyspepsia. World J Gastroenterol. 2011;17(1):105-110. doi:10.3748/wjg.v17.i1.105
- Marx W, McKavanagh D, McCarthy AL, et al. The effect of ginger (Zingiber officinale) on platelet aggregation: a systematic literature review. PLoS One. 2015;10(10):e0141119. doi:10.1371/journal.pone.0141119
این مقاله چقدر به کارت آمد؟
— از ۵ · ۰ رأی
پرسش و گفتگو
سؤال‌ها و تجربه‌ها (۰)
هر سؤالی دربارهٔ این موضوع داری همین‌جا بپرس. تیم غذا.com و بقیهٔ خواننده‌ها جواب می‌دهند؛ پاسخ‌های مفید را با دکمهٔ لایک بالا بیاور.
هنوز کسی چیزی نپرسیده. اولین سؤال را تو بپرس.